Na polski system ubezpieczeń społecznych składają się:
    •    ubezpieczenie emerytalne,
    •    ubezpieczenia rentowe,
    •    ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa,
    •    ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Podstawowym aktem prawnym regulującym ubezpieczenia społeczne w Polsce jest ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm).
Ustawa ta normuje zasady podlegania, zgłaszania, opłacania, rozliczania i finansowania składek na ubezpieczenia społeczne. Jej uzupełnieniem są przepisy normujące zasady przyznawania i wypłaty świadczeń z poszczególnych rodzajów ubezpieczeń. Są to:
    •    ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.)
    •    ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz. 636, z późn. zm.),
    •    ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 36, poz. 267 z późn. zm.).
Emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiące tzw. I filar, będą uzupełnione w ramach tzw. II filaru emeryturami finansowanymi ze składek gromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (OFE). Zasady funkcjonowania tych funduszy reguluje ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. Nr 139, poz. 934, z późn. zm.).
Płatnicy składek obok zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych realizują ponadto szereg zadań z innych dziedzin pokrewnych. I tak od 1 stycznia 1999 r. płatnicy składek przekazują także za ubezpieczonych składkę na ubezpieczenie zdrowotne według zasad określonych obecnie, tj. od 1 października 2004 r. w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008r.,nr.164, poz.1027, z późn. zm.).
Oprócz tego płatnicy składek są nadal obowiązani do przekazywania składek na:
    •    Fundusz Pracy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) oraz na
    •    Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121, z późn. zm.).
W opracowaniu przedstawione zostały aktualne zasady obejmowania systemem ubezpieczeń społecznych oraz zasady opłacania składek na te ubezpieczenia, jak również zasady opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadzczeń Pracowniczych (FGŚP).
Przedstawiony został także system świadczeń z ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa oraz system świadczeń krótkoterminowych z ubezpieczenia wypadkowego.